Gợi ý sắm lễ, mâm cúng giỗ ông bà cha mẹ mới nhất 2025

By Thầy Tú Bình Chánh Updated on

Trong nền văn hóa Việt Nam, mâm cúng giỗ ông bà cha mẹ là một trong những nghi thức truyền thống được tôn vinh. Giữa không khí trang nghiêm, từng món ăn được con cháu kính dâng lên không chỉ để tưởng nhớ người đã khuất, mà còn là sợi dây tâm linh kết nối cõi trần với thế giới tổ tiên, mong các Ngài được an vui, hạnh phúc. Cùng Tâm Linh 360 tìm hiểu cách chuẩn bị một mâm cúng trọn vẹn tấm lòng thành kính này nhé!

mam cung gio ong ba cha me

Các ngày giỗ mà bạn cần nhớ

Với ngày giỗ, có một dấu mốc quan trọng mà bạn nhất định phải nhớ. Đó là những gì để nói:

  • Giỗ đầu: hay còn gọi là ngày giỗ tiểu đường. Đó là sinh nhật đầu tiên của người đã khuất sau khoảng thời gian 1 năm. Và cũng là ngày quan trọng nhất, thường được tổ chức long trọng và mời đông đảo khách mời nhất.
  • Giỗ hết tang: Còn gọi là giỗ đại trường. Ngày này sẽ được tổ chức 2 năm sau ngày mất của người quá cố. Đó cũng là thời khắc đánh dấu sự kết thúc của một thời tang tóc và nước mắt. Kể từ ngày này, bàn thờ của người quá cố cũng được dỡ bỏ và thay vào đó là bài vị.
  • Giỗ thường: Được tổ chức hàng năm sau 3 năm kể từ ngày người quá cố mất. Ngày này không chỉ là nghi lễ tưởng nhớ những người đã khuất mà còn là dịp để con cháu sum vầy.
cac ngay gio ma ban can nho

Mâm cúng giỗ ông bà cha mẹ 3 miền

Mỗi vùng miền đất nước sẽ có những phong tục tập quán riêng. Chính vì điều này mà cách bày trí mâm cỗ ở 3 miền có sự khác biệt.

Trước khi tìm hiểu về mâm cúng này thì các bạn hãy tham khảo nhiều mâm cúng cho những nghi lễ khác như: Mâm cơm cúng 100 ngày, 30 Tết, bà Chúa Xứ, 12 bà Mụ, mâm cúng chay, dựng cửa chính,…

Mâm cúng giỗ ông bà cha mẹ miền Bắc

Với mâm cúng giỗ của người miền Bắc, thực đơn mâm cúng giỗ – các món đồ lễ thường gặp trong mâm cúng bao gồm: 

  • Cơm trắng (Sẽ được chia ra làm 6 bát cơm nhỏ cùng với 6 đôi đũa được bày cùng trên mâm hoặc bàn) 
  • 1 đĩa xôi (thường sẽ sử dụng xôi đỗ xanh hoặc xôi gấc) 
  • Bánh chưng hoặc bánh dầy
  • 1 đĩa giò lụa hoặc chả 
  • 1 đĩa thịt nạc luộc
  • 1 bát thịt kho tàu
  • 1 bát canh (Người miền bắc thường hay nấu canh xương hầm với rau củ quả hoặc hầm với măng) 
  • 1 đĩa gà luộc (Gà luộc vừa tới, chặt miếng và xếp vào đĩa sao cho gọn gàng, đẹp mắt, tránh xếp lộn xộn) 
  • 1 đĩa nộm rau tùy chọn
  • 1 đĩa miến xào lòng gà hoặc miến nấu canh
  • 1 đĩa nem rán

Ngoài ra thì người miền Bắc cũng sẽ chuẩn bị thêm các món đồ cúng khác như: 

  • 1 bình hoa tươi
  • 1 mâm ngũ quả
  • Hương và nhang
  • Vàng mã, giấy tiền,…

Mâm cúng giỗ cha mẹ, ông bà miền Trung

Mâm cúng giỗ đơn giản ở miền Trung sẽ có đầy đủ 4 món chính là món xào, canh, món thịt và món từ tôm cá. Bao gồm: 

  • Thịt vịt luộc kèm với mắm gừng
  • Thịt gà luộc
  • Thịt nạc heo luộc kèm với mắm tôm và rau sống
  • Thịt heo quay
  • Thịt bò nướng
  • Thịt lợn kho
  • Nem rán
  • Cá cắt khúc chiên
  • Cá chiên
  • Tôm rang
  • Đậu trắng
  • Khoai tây chiên

Bên cạnh đó cũng có các món đồ cúng cơ bản: 

  • Hương và nhang
  • Giấy tiền, vàng mã
  • Hoa quả tươi
  • Bình hoa

Mâm cơm cúng giỗ miền Nam

Với mâm cúng giỗ ở miền Nam sẽ thường bao gồm: 

  • 1 món kho có thể sẽ là heo kho hoặc cá kho
  • 1 món luộc là thịt ba chỉ luộc hoặc thịt gà luộc
  • 1 món hầm là xương hầm hoặc móng giò hầm măng
  • 1 món xào là thịt xào rau củ hoặc hải sản xào. 
  • 1 món rau củ luộc

Lễ vật bắt buộc: 

  • Hương nhang
  • Bình hoa tươi
  • Mâm ngũ quả
  • Giấy tiền, vàng mã
  • Bánh kẹo
mam cung gio ong ba cha me 3 mien

Mâm cúng chay 

Một mâm cúng chay tươm tất có thể bao gồm các món:

  • Món chính: Xôi gấc hạt sen, chả lụa chay, nem chay rán.
  • Món mặn: Nấm đùi gà kho gừng, đậu phụ chiên sả.
  • Món xào: Miến xào rau củ thập cẩm.
  • Món canh: Canh nấm hạt sen hoặc canh bí đỏ nấu đậu xanh.
  • Nộm/gỏi: Nộm ngó sen tai heo chay.

Để có một mâm cúng giỗ ông bà cha mẹ tươm tất, chuẩn vị mà không tốn nhiều công sức, bạn cũng có thể tham khảo các dịch vụ mâm cúng khai trương, thôi nôi, Rằm tháng 7,… trọn gói của Tâm Linh 360, đảm bảo một ngày giỗ trang nghiêm và trọn vẹn.

So sánh mâm cúng giỗ 3 miền

Để giúp bạn đọc có cái nhìn tổng quan và dễ dàng so sánh, dưới đây là bảng tóm tắt những nét đặc trưng trong mâm cúng giỗ của ba miền đất nước:

Tiêu chíMiền BắcMiền TrungMiền Nam
Hình thứcCầu kỳ, bài bản, trang trọng. Thường tuân theo quy tắc “4 bát 4 đĩa”, “6 bát 6 đĩa”. Rất chú trọng hình thức bày biện.Trọng lễ nghĩa, chất lượng hơn số lượng. Món ăn thường được chia ra các đĩa nhỏ, tinh tế.Phóng khoáng, dân dã, đa dạng. Không quá câu nệ về hình thức, cốt ở sự đủ đầy, thịnh soạn.
Hương vị Vị thanh ngọt, cân bằng, không quá cay hay đậm đà.Đậm đà, rõ vị, thường có vị cay và mặn nổi bật.Vị ngọt, béo tự nhiên từ nước dừa. Món ăn thường nêm nếm đậm vị.
Các món ăn đặc trưng– Gà luộc lá chanh, nem rán, canh bóng thả, nộm, xôi (gấc, đỗ xanh), giò lụa– Ram (chả giò), nem lụi, các loại bánh (bánh ít, bánh nậm), thịt heo luộc chấm mắm nêm, gà bóp rau răm– Thịt kho hột vịt, canh khổ qua nhồi thịt, gà luộc xé phay, gỏi, chả giò

Hướng dẫn cách bày trí mâm cúng giỗ ông bà cha mẹ đúng nghi lễ

Việc bày biện thể hiện sự trang trọng và chu đáo của gia chủ. Bàn thờ là nơi trang trọng nhất để dâng lễ vật chính. Nếu bàn thờ nhỏ, có thể đặt thêm một chiếc bàn phụ ngay phía trước.

Vị trí các món:

  • Các món canh, xôi, cơm thường đặt ở phía trong.
  • Các món khô, món đĩa như gà luộc, giò chả, nem rán… bày ở phía ngoài.
  • Bát đũa chuẩn bị cho người đã khuất thường được đặt ở vị trí trang trọng nhất, chính giữa mâm cỗ.
  • Chén rượu, trà, nước đặt ngay ngắn trước mâm cúng.

Những điều kiêng kỵ trong lễ cúng giỗ ông bà cha mẹ diễn ra trang nghiêm

Để ngày giỗ được diễn ra trọn vẹn và trang nghiêm, bên cạnh những lưu ý về trang phục hay không khí gia đình, bạn nên ghi nhớ một vài điều kiêng kỵ quan trọng sau:

  • Tránh nếm thử đồ cúng: Đây là điều tối kỵ. Mọi món ăn trong mâm cúng phải được dâng lên tổ tiên trước, sau khi hạ lễ thì con cháu mới được thụ lộc.
  • Không dùng đồ cúng cũ hoặc hoa quả giả: Lễ vật dâng lên phải là đồ tươi mới, sạch sẽ để thể hiện sự tôn trọng.
  • Tránh để vật nuôi lại gần: Khi đang hành lễ, cần tránh để chó, mèo lại gần hoặc nhảy lên bàn thờ, làm kinh động đến không gian thờ cúng.
  • Không nói chuyện bất kính: Trong ngày giỗ, tránh nhắc lại những chuyện không vui hoặc cãi vã về người đã khuất.

Trên đây là những thông tin về mâm cúng giỗ ông bà cha mẹTâm Linh 360 muốn chia sẻ đến bạn. Hy vọng rằng, nội dung bài viết sẽ hữu ích với bạn! Đừng quên theo dõi và ủng hộ chúng tôi nhiệt tình nhé!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Lời khấn không cần quá cầu kỳ, quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành kính. Gia chủ có thể đọc một bài văn khấn ngắn gọn, nêu rõ ngày tháng, tên người cúng, người được cúng giỗ và thành tâm mời người đã khuất về thụ hưởng lễ vật và phù hộ cho gia đình. 

Nếu cần một bài văn khấn trang trọng, bạn có thể tham khảo mẫu ngắn gọn sau:

“Hôm nay, ngày… tháng… năm… (âm lịch). Tín chủ con là [tên gia chủ], ngụ tại [địa chỉ]. Nhân ngày giỗ của [chức danh người đã khuất, ví dụ: cha/mẹ/ông/bà] là [tên người đã khuất], chúng con một lòng thành kính, sắm sửa lễ vật, dâng lên mâm cúng. Xin kính mời vong linh [tên người đã khuất] về đây chứng giám, thụ hưởng lễ vật. Cầu mong người phù hộ độ trì cho gia đình chúng con được bình an, mạnh khỏe.”

Mâm cúng không cốt ở số lượng mà cốt ở tấm lòng. Nếu gia đình neo người, bạn chỉ cần chuẩn bị 3-5 món ăn tươm tất, sạch sẽ như gà luộc, đĩa xôi, bát canh… là đã thể hiện trọn vẹn lòng hiếu thảo.

Theo truyền thống, lễ cúng giỗ thường được tiến hành vào buổi sáng hoặc giờ Ngọ (11h trưa – 1h chiều) của ngày giỗ chính. Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện đại, nhiều gia đình cũng linh hoạt cúng vào buổi tối hôm trước ngày giỗ để con cháu có thể về sum họp đông đủ.